علت اصلی کشف کاغذ نیاز انسان به نوشتن بر روی چیزی بوده است، انسان اولیه که در غارها زندگی می کردند بر روی سنگ ها نوشتن را آغاز کرد. چون ماده ای یافته بود که می توانست به عنوان مرکب به کار برد. ولی هنوز شیئی را که بتواند بر روی آن بنویسد نیافته بود.

مصری ها با شناختن گیاه پاپیروس توانستند کاغذ را اختراع کنند، این ماده جدید، سبک و قابل حمل و مخصوصاً قابل تجدید بود. چون می توان آن را دوباره استفاده نمود و گیاه پاپیروس گیاهی است که به طور خودرو و مداوم رشد می کند و متأسفانه این مواد جدید مشکلاتی را نیز به همراه داشته است.

تولید آن بسیار دشوار و هزینه بر می داشت، تنها می توان بر روی یک طرف آن نوشت، رطوبت موجب از بین رفتن آن می شود و از همه مهمتر نمی توان آن را تا نمود و باید آن را به صورت لوله نگهداری نمود و در مقایسه های بالا با مشکل جاگیر بودن روبرو بوده است.

هنگامی که گیاه پاپیروس نایاب می شد، اجباراً بر روی پوست حیوانات چون بز، بره و یا گوسفند می­نوشتند. نقاط قوت این مواد این است که همه جا می توان آنها را یافت. بسیار مقاوم می باشند. می توان بر هر دو روی آن نوشت. و به راحتی پاک می شود ولی مشکلات آن عبارتند از : هزینه سنگین و زمانبری بالای تولید از مشکلات استفاده ازاین ماده جدید شد.

 


بعدها خمیر کاغذ اختراع شد که از پارچه های کهنه و پوست درختان تشکیل شده بود این دو ماده پس از پخته شدن به صورت خمیر درآمده و به کاغذ تبدیل می شد، این کاغذ هم، همان مزایا و مشکلات قبلی را داشت خصوصاً وقتی که تولید کنندگان با کمبود پارچه کهنه مواجه می شدند.

بالاخره اوایل قرن 17 تولید کنندگان افرادی که به دنبال محصول جدید بودند به فکر یافتن ماده ای جدیدی افتادند که چوب بود. چوبی که برای ساختن خانه و یک سری لوازم استفاده می شد.

پس از بررسی های زیادی به این نتیجه رسیدند که می شود تنه درخت را به چند لایه تقسیم کرد یک لایه برای ساختن نوعی تخته که خصوصاً امروزه به صورت صنعتی ساخته می شود، یک لایه برای ساختن نوعی کاغذ یا مقوا که به کرافت معروف است و لایه دیگر، که جهت ساختن کاغذ استفاده می شود و حالت الیاف گیاهی دارد. کاغذ نوعی بافت از الیاف گیاهی است و کیفیت کاغذ به مواد اولیه و نحوه ساخت آن بستگی دارد. بهنترین کاغذ ها از الیاف کتان و پنبه بدست می آیند و پس از آن کاغذی که از نیشکر تهیه می شود.

درکاغذ های مرغوبتر و با کیفیت از مواد سلولزی بیشتر استفاده می شود و سفید تر هستند. کاغذهای معمولی و کاغذهائی که از تفاله های صنعتی ساخته می شوند ازکیفیت پائین تری برخوردارند و دارای چربی و زردی می باشند و پس از مرور زمان زودتر از بین می روند و شکننده می باشند.

امروزه مشکلات فراوان و هزینه های بسیار زیادی در پیش روی تولید کنندگان قرار دارد و تهیه و ساخت کاغذ زحمات زیادی در بردارد. امروزه انواع مخلتف کاغذ و مقوا برای مصارف مختلف تولید می گردد و به راحتی دراختیار ما قرار می گیرد و البته به همین راحتی طبیعت زیبا هم مورد تهاجم قرار می گیرد.

استفاده بی رویه از جنگلها و عدم رعایت موازین استفاده از درخت و چوب مشکلات عدیدهای برای آیندگان در پی دارد.

 

 

اگر بتوانیم که از هر 15 درخت بالغ، فقط 1000 کلیوگرم کاغذ جدید تولید می شود و اگر بدانیم برای تولید این میزان کاغذ چند هزار لیتر آب و چه میزان برق مصرف می شود و اگر بدانیم چقدر نیروی انسانی و ماشین آلات به کار گرفته می شود و چقدر استهلاک، ضایعات و آلودگی وجود دارد کاغذ را پس از مصرف به چشم زباله نگاه نمی کنیم، نه تنها کاغذ حتی وسائل چوبی را هم نباید به چشم زباله و مواد دور ریز نگاه کرد.

آیا می دانید تمام این مواد به راحتی قابل بازیافت و تبدیل مجدد هستند. آیا می دانید می توان از یک کمد لباس قدیمی مجدداًً حداقل دو ورق چوب صنعتی و فشرده بدست آورد. آیا میدانید با حدود 1500 کیلوگرم کاغذ باطله مجدداً 1000 کیلوگرم کاغذ جدید با حداقل نصف هزینه ها، تولید کرد. حتی مصرف آب و برق تا 50 الی 70 درصد کاهش می یابد.

پس، از هم اکنون تصمیم بگیریم تا دست اندرکاران و تولید کنندگان را یاری کنیم. ضمن صرفه حویی با جمع آوری و تفکیک کاغذ و چوب از زباله ها در بازیافت این مواد و حفظ منابع طبیعی همکاری کنیم.

 

مسعود بدریان